ورق سیاه یک نوع ورق فولادی است که به وسیله نورد گرم (Hot Rolling) تولید می شود. به دلیل فرآیند تولید در دمای بالا، سطحی زبر و اکسید شده دارد به همین علت به آن ورق سیاه می گویند
ورق سیاه از طریق فرآیند نورد گرم تولید می شود که شامل چندین مرحله است که در ادامه به طور کامل توضیح داده می شود.
در ابتدا شمش فولادی (slab یا تختال) که معمولا از جنس st37 یا st52 هستند توسط ترکیبات شیمیایی مناسب از فرآیند ریخته گری یا فولاد سازی تهیه می شوند.
شمش ها در دمای حدودی 1100 تا 1300 درجه سانتیگراد در کوره های پیش گرم کن (Reheating Furnace) حرارت داده می شوند تا برای فرآیند نورد آماده شوند.
پس از خروج از کوره شمش های گداخته وارد مرحله نورد اولیه می شوند. در این مرحله, غلتک های بزرگ, ضخامت شمش را در یک فرآیند رفت و برگشتی کاهش داده و آن را به شکل یک نوار فولادی در می آورند.
در این مرحله, ضخامت ورق بیشتر کاهش می یابد و سطح آن تا حدی صاف تر می شود و در پایان به ضخامت مورد نظر می رسد.
ورق نورد شده به آرامی سرد می شود این فرآیند باعث افزایش استحکام و تثبیت ساختار ورق می شود.
ورق نهایی به صورت کلاف ( کویل) بسته بندی می شود و برای حمل و نقل و ذخیره سازی آماده می شود. در این مرحله ضخامت ورق به طور معمول بین 1.5 تا 100 میلی متر است.
دارای سطح خشن و مات
مقاومت بالا در برابر ضربه و فشار
قیمت مناسب تر نسبت به ورق روغنی
مناسب برای سازه های سنگین و کاربردهای صنعتی
کاربردهای ورق سیاه
ساخت و سازهای فولادی, ساختمانی و صنعتی (سوله)
صنایع خودرو سازی
تولید مخازن و لوله های تخت فشار
ماشین آلات و تجهیزات راه سازی و پل سازی
ساخت ماشین آلات و تجهیزات کشاورزی
ساخت انواع مقاطع فولادی
صنعت اتومبیل سازی و ساخت شاسی و بدنه خودرو
در فرآیند ساخت ورق های فلزی، دو نوع ورق به نام های ورق سیاه و ورق روغنی وجود دارند که از نظر فرآیند تولید، پوشش حفاظتی و کاربردی تفاوت های اساسی با یکدیگر دارند.
ورق سیاه: پس از گالوانیزه شدن یا تولید، بدون پوشش اضافی عرضه می شوند. ظاهری خام و رنگی تیره دارند.
ورق روغنی: پس از گالوانیزه شدن یک پوشش روغنی (معمولا مبتنی بر رنگ های روغنی) بر روی آن اعمال می شود.
ورق سیاه: به دلیل نداشتن پوشش حفاظتی اضافی، زمانی که در معرض عوامل محیطی مانند رطوبت و هوا قرار گیرد سریع تر دچار زنگ زدگی می شود.
ورق روغنی: پوشش روغنی علاوه بر ایجاد ظاهری براق و زیبا، مقاومت ورق را در برابر خوردگی افزایش می دهد و موجب دوام بیشتر آن در شرایط محیطی سخت می شود.
ورق سیاه: به دلیل سادگی تولید و هزینه کم, اغلب در پروژه هایی به کار می رود که مقاومت محیطی به اندازه ورق های پوشش دار اهمیت چندانی نداشته باشد و از نظر اقتصادی مقرون به صرفه است.
ورق روغنی: به دلیل ظاهر زیبا و دوام بالایی که دارد بیشتر برای نمای ساختمان, سقف های خارجی یا سایر کاربردهایی که هم از نظر عملکرد و زیبایی اهمیت دارند مورد استفاده قرار می گیرد.
ورق سیاه: هزینه نهایی آن نسبت به ورق روغنی کمتر است.
ورق روغنی: به دلیل پوشش دهی بیشتری که دارد, هزینه تولید آن بالاتر است و همین عامل باعث شده تا هزینه نهایی آن نسبت به ورق سیاه بالاتر رود.
بنابراین در انتخاب نهایی باید نیازمندیهای فنی و بودجه پروژه مد نظر قرار گیرد و با توجه به شرایط محیطی و معیار های اقتصادی پروژه ورق مورد نظر انتخاب شود.
ورق سیاه بر اساس استاندارد و کاربرد به دو نوع اصلی st37 و st52 تقسیم می شود.
این نوع، ورق سیاه، یکی از پرکاربردی ترین انواع ورق به شمار می آید و به دلیل کربن کمی که دارد و قیمت پایین تر انتخابی ایده آل برای بسیاری از کاربردها به شمار می آید. st37 دارای استحکام مناسب و قابلیت جوشکاری خوب در صنایع ساختمان سازی، سوله سازی و صنایع فلزی می باشد.
به دلیل کربن بیشتر استحکام کششی و مقاومت در برابر ضربه و فشار بیشتر دارد. از این نوع ورق در صنایع سنگین مانند پل سازی ماشین آلات سنگین و مخازن تحت تحت فشار استفاده می شود.
ورق سیاه در ضخامت و ابعاد مختلف تولید می شود و به صورت میلی متر یا اینچ در دو دسته قرار می گیرند.
1. ورق های نازک: ۱.۵ تا ۱۵ میلیمتر که بیشتر به صورت رول هستند.
۲. ورق های ضخیم: ۱۵ تا ۱۰۰ میلیمتر که به صورت شیت هستند.
انتخاب ضخامت و ابعاد ورق سیاه بستگی به کاربردی که دارند متفاوت است به طور مثال:
ساختمان سازی: باید ورق ۲ تا ۲۰ میلیمتر استفاده شود.
مخازن و بویلرها: ورق های مورد استفاده دارای ضخامت ۶ تا ۵۰ میلیمتر هستند.
سوله و اسکلت فلزی: ورق های ۳ تا ۱۵ میلیمتر کاربرد دارد.
ورق سیاه در دو حالت رول (کویل) و شیت (برگ) تولید و عرضه می شود. ابعاد این ورق ها بر اساس استانداردهای متفاوت تعیین شده و به بازار عرضه می شود.
1. ابعاد استاندارد ورق سیاه شیت (برگ)
ورقهای سیاه برش خورده معمولاً در اندازههای زیر تولید میشوند:
ابعاد متداول:
۱۰۰۰ × ۲۰۰۰ میلیمتر (۱ × ۲ متر)
۱۲۵۰ × ۲۵۰۰ میلیمتر (۱.۲۵ × ۲.۵ متر)
۱۵۰۰ × ۳۰۰۰ میلیمتر (۱.۵ × ۳ متر)
۱۵۰۰ × ۶۰۰۰ میلیمتر (۱.۵ × ۶ متر)
۲۰۰۰ × ۶۰۰۰ میلیمتر (۲ × ۶ متر)
ابعاد خاص (سفارشی):
بعضی از کارخانه ها نیاز به اندازه خاص و سفارشی دارند و کارخانه تولید کننده با توجه به سایز مورد نیاز آن را برش می زند.
۲. ابعاد ورق سیاه رول (کویل)
ورق های رولی به دلیل قابلیت حمل و کاربرد در صنایع مختلف در عرض های مشخص تولید می شود.
عرضهای استاندارد ورق رول:
۱۰۰۰ میلیمتر
۱۲۵۰ میلیمتر
۱۵۰۰ میلیمتر
طول ورق رول:
طول ورق در حالت رول محدودیتی ندارد و بر اساس نیاز مشتری قابل برش است.
۳. ضخامت ورق سیاه
ضخامتهای متداول:
۱.۵ تا ۱۵ میلیمتر (بیشتر بهصورت رول)
۱۵ تا ۱۰۰ میلیمتر (بیشتر بهصورت شیت)
انتخاب ابعاد و ضخامت مناسب
ساختمانسازی و سوله: ۲ تا ۲۰ میلیمتر
مخازن نفت و گاز: ۶ تا ۵۰ میلیمتر
خودروسازی: ۱.۵ تا ۶ میلیمتر
صنایع سنگین و ماشینسازی: ۲۰ تا ۱۰۰ میلیمتر
